Edhe për Donald Trump, i cili është në mes të një faze pushtuese, deklarata ishte jashtëzakonisht e ashpër. “Unë besoj se do të kem nderin të marr Kubën,” tha ai në Zyrën Ovale më 16 mars. “Nëse e çliroj, e marr – mendoj se mund të bëj çfarë të dua me të, ju doni ta dini të vërtetën. Ata janë një komb shumë i dobësuar tani.”
Presidenti ka të drejtë: Kuba është në një gjendje të brishtë për momentin. Por kjo kryesisht për shkak të Trump, i cili vendosi një bllokadë nafte kundër kombit ishullor pas operacionit të Venezuelës në janar. Kuba tani është në prag të kolapsit – dhe populli kubanez po vuan shumë për shkak të kësaj.
Vendi ka pësuar tre ndërprerje të mëdha të energjisë këtë muaj, duke lënë 10 milionë njerëz pa energji elektrike për ditë të tëra. Spitalet nuk janë në gjendje të kryejnë operacione, ushqimi po prishet, mbeturinat janë kudo sepse nuk ka karburant për kamionët qeveritarë për t’i marrë ato. Shkollat janë anuluar. Bizneset janë mbyllur; ka pak për të blerë ose shitur.
Gazeta New York Times raportoi se administrata po kërkon të rrëzojë Presidentin Miguel Díaz-Canel nga pushteti, duke lejuar që qeveria komuniste e ishullit të mbetet në vend – një përsëritje e asaj që lejuan në Venezuelë – dhe duke i dhënë Trump një “fitore simbolike”. Ndërsa “ekskursioni” i tij i dështuar në Iran ka filluar të dështojë, marrja e Kubës do të ishte një qetësues për egon e presidentit.
Në mënyrë domethënëse, kjo mund të jetë gjithashtu një ndihmë për republikanët e pasur. Ndërsa Times raportoi se administrata mund ta mbajë “qeverinë represive komuniste që ka sunduar Kubën për më shumë se 65 vjet” në vend me një udhëheqës të ri – në fakt, duke ndjekur modelin e vendosur nga Trump në Venezuelë – Atlantic vuri në dukje se planet gjithashtu mund t’u japin “donatorëve të pasur republikanë me prejardhje kubane” role udhëheqëse në një qeveri tranzicioni ose edhe të përhershme. Diskutimet aktuale midis qeverive të SHBA-së dhe Kubës thuhet se përfshijnë “dëmshpërblimin për pronarët e pronave të sekuestruara nga qeveria kubane” gjatë revolucionit të vitit 1959 që solli në pushtet Fidel Castron – shumë prej atyre emigrantëve të pasur u vendosën në Floridën jugore dhe u bënë republikanë – dhe “sigurimin e lirisë së gjerë të SHBA-së për të investuar, zhvilluar dhe në fund të fundit për të përfituar nga qytetet dhe plazhet e pazhvilluara të Kubës”.
Me fjalë të tjera, ndryshimi politik nuk është domosdoshmërisht prioritet. Siç ishte rasti me Venezuelën, Trumpit nuk i intereson aspak liria dhe demokracia, edhe pse ata e kanë përdorur atë si justifikim për të shpallur një emergjencë kombëtare në mënyrë që të justifikojnë ligjërisht çdo veprim që do të ndërmarrin me Kubën. Kjo ka të bëjë tërësisht me biznesin dhe nuk ka gjasa që ata të dëgjojnë këdo që nuk ka interes financiar në të ardhmen e vendit dhe ka shumë njerëz që mezi presin të fillojnë. Idealistët nuk kanë nevojë të aplikojnë, veçanërisht pasi Sekretari i Shtetit Marco Rubio po vendos shumicën e vendimeve.
Pas një jete të tërë duke agjituar për përmbysjen e regjimit komunist në vendin e lindjes së babait të tij, Rubio tani, sipas të gjitha gjasave, do të jetë i lumtur të punojë me regjimin shtypës për sa kohë që ata janë të gatshëm të mirëpresin kapitalistët. Ai foli gjatë për këtë në Konferencën e fundit të Sigurisë në Mynih, duke pranuar se ndërsa Kuba përballet me çështje të tjera, “problemi themelor [është se] Kuba nuk ka ekonomi”.
Administrata Trump është siguruar për këtë, duke përfituar nga stresi i jashtëzakonshëm ekonomik dhe politik nën të cilin ka qenë vendi që nga rënia e Bashkimit Sovjetik, si dhe nga sanksionet dhe tarifat e fundit të vendosura nga Trump pas rikthimit të tij në detyrë në janar 2025.
Por marrëdhëniet midis Kubës dhe Shteteve të Bashkuara kanë qenë të tensionuara për shekuj me radhë. SHBA-të u përpoqën ta blinin vendin nga Spanja gjatë gjithë shekullit të 19-të dhe përfunduan duke e pushtuar atë shumë herë gjatë viteve. Në një rrethanë të çuditshme, Kuba madje arriti pavarësinë e saj si rezultat i fitores amerikane në Luftën Spanjolle-Amerikane. Së pari si një protektorat amerikan dhe më pas si një komb i pavarur, Kuba u shfrytëzua nga Uashingtoni në një masë të tillë saqë ishte praktikisht në pronësi të interesave të SHBA-së para revolucionit të vitit 1959.
Politika antikomuniste e Luftës së Ftohtë dhe tensionet e shkaktuara nga Kriza Kubane e Raketave diktuan marrëdhënien antagoniste midis dy vendeve për dekada derisa Barack Obama filloi procesin e normalizimit të marrëdhënieve në dhjetor 2014. Si tregtia ashtu edhe reforma politike ishin në axhendë, dhe Kuba filloi të dilte nga ekzistenca e saj e izoluar. Por ky progres u përmbys kur Donald Trump mori detyrën në vitin 2017 dhe, siç bëri me shumicën e politikës së jashtme, hodhi poshtë të gjitha marrëveshjet që ishin nënshkruar nën Obamën. Të dy vendet ishin përsëri në rrugën e normalizimit deri në fund të presidencës së Joe Biden, por fitorja e Trump i ka çuar marrëdhëniet në një vend që nuk e kemi parë që nga fundi i shekullit të 19-të, me SHBA-në që kërkon hapur të dominojë ishullin – nëse jo ta zotërojë atë tërësisht.
Sipas Atlantic, një nga njerëzit e njohur me planet e administratës tha: “Ne kontrollojmë hemisferën tonë dhe kemi aftësinë ta bëjmë këtë. Ne duam që këto regjime armiqësore të dalin nga hemisfera jonë dhe do të krijojmë komunitetin e biznesit, sepse nuk besojmë në diplomaci.”
Ata besojnë se dikush do të fitojë para dhe, nëse do të duhej të merrnit me mend, njëri prej tyre pothuajse me siguri do të jetë vetë Trump.
Presidenti me sa duket foli për mundësitë financiare në Kubë me zyrtarë qeveritarë dhe Organizatën Trump gjatë mandatit të tij të parë dhe ishte i entuziazmuar për mundësinë e hoteleve dhe apartamenteve me markën Trump në ishull. Një burim tha se “ai është i interesuar në Kubë si një treg për të dhe plotësisht agnostik për politikën”. Trump nuk interesohet, pohuan ata.
E gjithë kjo më sjell ndërmend një skenë të famshme në “Kumbari II”. Ndërsa gangsteri Hyman Roth dhe Michael Corleone komplotojnë për të pushtuar edhe më shumë një Kubë në prag të revolucionit, Roth thotë:
Ja ku jemi, të mbrojtur, të lirë për të nxjerrë fitimet tona pa Kefauver, Departamentin e Drejtësisë të djallit dhe FBI-në 90 milje larg, në partneritet me një qeveri miqësore. Nëntëdhjetë milje! Nuk është asgjë! Vetëm një hap i vogël, duke kërkuar një njeri që dëshiron të bëhet president i Shteteve të Bashkuara, dhe duke pasur paratë për ta bërë të mundur. Michael, ne jemi më të mëdhenj se U.S. Steel.
Gangsterët u penguan atëherë. Por tani duket se Donald Trump dhe Marco Rubio po përgatiten ta bëjnë realitet ëndrrën e tyre të shtyrë prej kohësh.
****







