HAVANA — Presidenti kubanez Miguel Díaz-Canel tha se qeveria po përgatitet për mungesa të rënda të karburantit, ndërsa denoncoi masat e administratës Trump që kanë shkurtuar furnizimet me naftë në ishull.

“Është e dënueshme që një fuqi si SHBA-ja të miratojë një politikë kaq kriminale kundër një vendi, pasi ajo ndikon në ushqim, transport, spitale, shkolla, prodhim ekonomik dhe funksionimin e sistemeve tona jetësore”, tha Díaz-Canel.

“Do të marrim masa që, ndonëse jo të përhershme, do të kërkojnë përpjekje. Çfarë tjetër duhet të bëjmë?” tha ai gjatë një konference për shtyp të transmetuar në televizion kombëtar të enjten.

Ai tha se qeveria do të paraqesë një plan emergjence javën e ardhshme për t’u marrë me mungesat e karburantit.

Díaz-Canel tha se ekziston një listë e gjatë çështjesh që mund të adresohen midis Kubës dhe SHBA-së. Ai tha se është i gatshëm të angazhohet në dialog për çdo çështje, por pa presion ose parakushte dhe me respekt për sovranitetin e vendit.

Ai tha se kubanezët “nuk e urrejnë” dhe i njohin vlerat e popullit të Amerikës së Veriut. Por presidenti kubanez tha se po përgatisin një “plan mbrojtës” dhe deklaroi se Kuba është një komb paqeje dhe jo një kërcënim për SHBA-në.

“Ne nuk jemi në gjendje lufte”, tha Díaz-Canel, “por po përgatitemi në rast se na duhet të kalojmë në një gjendje lufte.”

Gjatë një takimi informues të enjten, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, përsëriti pretendimet e Presidentit Donald Trump se qeveria e Kubës është gati të shembet.

“Presidenti është gjithmonë i gatshëm të angazhohet në diplomaci dhe unë besoj se kjo është diçka që po ndodh, në fakt, me qeverinë kubane”, tha ajo.

Trump tha gjatë fundjavës se SHBA-të po flasin me “njerëzit më të lartë” në Kubë, diçka që zëvendësministri i jashtëm i Kubës, Carlos de Cossio, e konfirmoi të mërkurën kur i tha CNN se Kuba dhe SHBA-të kishin “disa shkëmbime mesazhesh” që ishin “të lidhura” me nivelet më të larta të qeverisë së Kubës.

De Cossio ka përsëritur në intervista të shumta këtë javë se nuk ka dialog zyrtar dypalësh apo negociata me SHBA-në tani për tani, por ata janë të hapur për dialog nëse përmbushen kritere të caktuara.

Díaz-Canel tha se Kuba nuk ka marrë dërgesa nafte nga Venezuela që nga dhjetori. Vendi i Amerikës së Jugut ishte furnizuesi kryesor i naftës për Kubën, por kjo mori fund pas operacionit ushtarak amerikan që çoi në kapjen e ish-presidentit venezuelian Nicolás Maduro më 3 janar.

Në Havanë, reagimi ndaj planit të ardhshëm të presidentit për të përballuar mungesën e karburantit ishte i zymtë.

“E ardhmja e Kubës është shumë e errët”, tha Frank Palomares, një publicist. “Është e vështirë të ketë ndryshime këtu dhe ato kanë tendencë të vonohen.”

Studentja universitare Melani Alarcon tha: “Do të jemi shumë keq, pa qenë në gjendje të bëjmë asgjë. Në rastin tim, nuk do të jem në gjendje të studioj. Nuk ka të ardhme në Kubë tani për tani.”

Trump ka thënë se i ka kërkuar presidentes meksikane Claudia Sheinbaum të ndalojë dërgesat e naftës në Kubë. Meksika ka qenë furnizuesi i dytë më i madh i karburantit në ishull për vite me radhë. Sheinbaum njoftoi gjatë fundjavës se do të dërgonte ushqim dhe ndihma të tjera humanitare në ishull dhe bëri thirrje për dialog diplomatik.

Që nga kapja e Maduros, administrata Trump e ka kthyer vëmendjen e saj në Kubë. Trump dhe të tjerë në administratën e tij kanë thënë se Kuba është një “komb në dështim” dhe qeveria do të bjerë.

Është e pazakontë që presidenti i vendit të drejtuar nga komunistët të mbajë një konferencë për shtyp me një njoftim të shkurtër siç bëri të enjten. Kjo pasqyron presionin në rritje ekonomik me të cilin po përballet Kuba mes tensioneve në rritje me SHBA-në.

Kuba ka qenë në mes të një krize akute ekonomike për disa vite. Numri i turistëve që mbërrijnë në ishull ka rënë që nga pandemia, dhe sanksionet e SHBA-së janë shtuar që atëherë. Mungesat kronike të ushqimit dhe ilaçeve e kanë pllakosur kombin për vite me radhë, dhe ndërprerjet e zgjatura ditore të energjisë për shkak të mungesës së naftës janë përkeqësuar.

*********

Carmen Sesin raportoi nga Miami, dhe Orlando Matos raportoi nga Havana.