Admin
Anija luftarake iraniane Iris Dena mori leje nga India për t’u ankoruar tre ditë para se të torpedosej nga një nëndetëse amerikane, tha India.
Ministri i Jashtëm S Jaishankar tha se Irani kishte kërkuar leje që tre nga anijet e saj të ankoroheshin në portet indiane më 28 shkurt – ditën kur SHBA-të dhe Izraeli filluan luftën kundër Iranit – dhe leja u dha nga India më 1 mars.
Lëvizjet e anijeve midis 1 dhe 4 marsit nuk janë të qarta dhe as nuk është e qartë pse vetëm njëra prej tyre arriti në Indi.
Mbytja e Iris Dena, me 130 marinarë në bord, në ujërat ndërkombëtare pranë bregdetit jugor të Sri Lankës më 4 mars shënoi një zgjerim dramatik të luftës – dhe ngriti pyetje në lidhje me autoritetin e Indisë në oborrin e saj.
Ishte sulmi i parë ushtarak jashtë Lindjes së Mesme që kur SHBA-të dhe Izraeli nisën luftën e tyre kundër Iranit. Presidenti Donald Trump ka thënë se shkatërrimi i marinës së Iranit është një nga qëllimet e sulmit.
Të tre anijet iraniane – Iris Dena, Iris Bushehr dhe Iris Lavan – kishin marrë pjesë të gjitha në një stërvitje ushtarake të organizuar nga India midis 15 dhe 25 shkurtit në qytetin bregdetar të Visakhapatnam.
Ato u larguan nga ujërat indiane më 25 shkurt dhe ka të ngjarë të kenë qenë në ujërat ndërkombëtare më 28 shkurt – kur SHBA-të dhe Izraeli filluan të sulmonin Iranin.
“Pala iraniane kishte kërkuar leje më 28 shkurt që tre anije në rajon të ankoroheshin në portet tona. Kjo iu dha më 1 mars”, tha Jaishankar para parlamentit të hënën. “Iris Lavan në fakt u ankorua më 4 mars në Kochi. Ekuipazhi është aktualisht në objektet detare indiane. Ne besojmë se kjo ishte gjëja e duhur për t’u bërë.”
Më 4 mars, anija Iris Dena u fundos pasi u godit nga një torpedo e lëshuar nga një nëndetëse amerikane, duke vrarë të paktën 87 anëtarë të ekuipazhit të saj.
Sipas Marinës Indiane, anija Iris Dena po operonte rreth 20 milje detare – afërsisht 23 milje (37 km) – në perëndim të Galle në ujërat që bien nën zonën e caktuar të kërkim-shpëtimit të Sri Lankës në ditën që u godit.
SHBA-të gjurmojnë anijet në oqeanet e botës dhe një e katërta e flotës së saj prej 65-70 nëndetësesh është në det në çdo kohë të caktuar, sipas analistëve.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, tha javën e kaluar se SHBA-të kishin “kryer një mizori në det, 2,000 milje larg brigjeve të Iranit” dhe se anija luftarake ishte “goditur në ujërat ndërkombëtare pa paralajmërim”.
Më vonë, Sri Lanka tha se kishte ofruar strehim për Iris Bushehr më 5 mars, një ditë pasi kërkoi ankorim pas një mosfunksionimi të motorit.
Përfundimisht, India konfirmoi gjithashtu se Iris Lavan ishte ankoruar në qytetin e saj jugor Kochi.
BBC i ka shkruar ambasadës iraniane në Indi dhe ministrisë së punëve të jashtme të Indisë duke kërkuar sqarime mbi lëvizjet e tre anijeve detare iraniane pasi Delhi u dha atyre leje për t’u ankoruar.
Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, e ka cilësuar sulmin ndaj Iris Dena si një shembull të aftësisë ushtarake të Amerikës, duke pretenduar se ishte “mbytja e parë e një anijeje armike nga një silur që nga Lufta e Dytë Botërore”.
Ndërsa është hera e parë që nga viti 1945 që një nëndetëse amerikane ka fundosur një anije armike në këtë mënyrë, Mbretëria e Bashkuar dhe Pakistani kanë fundosur anije duke përdorur silur që atëherë.
Iris Dena ishte një nga rreth 20 anijet e marinës iraniane të shkatërruara që kur Izraeli dhe SHBA-të nisën sulme të koordinuara ndaj Iranit.
