Irani ka propozuar një afat njëmujor për t’i dhënë fund përgjithmonë luftës me SHBA-në dhe për të hapur Ngushticën e Hormuzit.

Marrëveshja e fundit e paraqitur nga Teherani nëpërmjet ndërmjetësve në Pakistan do ta linte çështjen e aftësive të tij bërthamore të pazgjidhur deri pasi të jetë arritur marrëveshja për çështje të tjera.

Propozimi vjen ndërsa analistët e naftës paralajmëruan se një “pikë kthese” në rezervat globale të naftës bruto do të arrihet deri në fund të majit, gjë që do të rrisë çmimet në verë.

Plani me 14 pika do të kërkonte që të dyja palët të hiqnin bllokadat e tyre të Ngushticës së Hormuzit, të përfundonin plotësisht luftën në Liban, të lironin asetet e ngrira të Iranit, të kërkonin që SHBA-të të paguanin kompensim dhe të hiqnin sanksionet kundër Teheranit.

Sipas portalit amerikan Axios, Irani ka propozuar një afat prej një muaji që të dyja palët të arrijnë një marrëveshje për një përfundim të përhershëm të luftës. Vetëm në një fazë të dytë të dyja palët do të diskutonin programin bërthamor të vendit.

Në një reagim fillestar, Donald Trump, presidenti i SHBA-së, duket se e hodhi poshtë planin.

“Së shpejti do ta rishikoj planin që Irani sapo na ka dërguar, por nuk mund ta imagjinoj se do të ishte i pranueshëm në atë që ata ende nuk kanë paguar një çmim mjaftueshëm të madh për atë që i kanë bërë Njerëzimit dhe Botës gjatë 47 viteve të fundit”, tha ai në një postim në platformën e tij Truth Social.

Z. Trump ka thënë se po pret formulimin e saktë të propozimit iranian. Ai gjithashtu e ka mbajtur në tryezë mundësinë e ripërtëritjes së sulmeve ndaj Iranit.

I pyetur të shtunën nëse mund të rifillojë sulmet ndaj Iranit, presidenti amerikan u përgjigj: “Nuk dua ta them këtë. Dua të them, nuk mund t’ia them këtë një gazetari. Nëse sillen keq, nëse bëjnë diçka të keqe, tani do ta shohim. Por është një mundësi që mund të ndodhë.”

Analistët e naftës kanë paralajmëruar se rezervat e naftës bruto, naftës dhe karburantit për avionë do të arrijnë nivele kritikisht të ulëta deri në fund të majit dhe do të shterojnë plotësisht deri në fund të qershorit, duke e futur potencialisht botën në një recesion.

“Mund të zgjidhni një numër” kur bëhet fjalë për sa lart do të shkojë çmimi i naftës nëse konflikti mbetet i pazgjidhur deri në fund të qershorit, tha një analist për Financial Times.

Departamenti i shtetit i SHBA-së ka përshpejtuar marrëveshjet e armëve për Lindjen e Mesme, duke anashkaluar miratimin e Kongresit, pasi vendet që mbajtën barrën e sulmeve me raketa balistike iraniane gjatë konfliktit pesë-javor kërkojnë të rimbushin sistemet e mbrojtjes ajrore.

Katari është blerësi më i madh, duke blerë 5 miliardë dollarë armë, ndërsa Kuvajti gjithashtu ka porositur armë me vlerë 2.5 miliardë dollarë, me shitjet totale në rajon që grumbullohen në mbi 8 miliardë euro.

Ndërkohë, luftimet vazhdojnë në Libanin jugor, ku Izraeli urdhëroi evakuimin e 11 vendbanimeve të dielën, duke u thënë banorëve të evakuojnë shtëpitë e tyre dhe të largohen të paktën një kilometër nga zona.

Ushtria izraelite tha se do të kryejë operacione kundër Hezbollahut. Ushtria izraelite ka vazhduar të godasë milicinë e mbështetur nga Irani, me 13 persona të raportuar të vrarë në sulmet e fundit. Hezbollahu gjithashtu ka vazhduar sulmet e tij në Izraelin verior.

Në një ndërprerje të mëtejshme të furnizimit me energji nga Lindja e Mesme, një anije cisternë nafte është rrëmbyer në brigjet e Jemenit. Roja bregdetare e vendit tha se burra të armatosur të paidentifikuar kapën anijen, morën kontrollin dhe e drejtuan atë drejt Gjirit të Adenit në drejtim të ujërave somaleze.

Roja bregdetare e Jemenit shtoi se ata kishin identifikuar vendndodhjen e cisternës dhe po punonin për ta gjurmuar atë, për të marrë masat e nevojshme për ta rikuperuar atë dhe për të siguruar sigurinë e ekuipazhit të saj.

Z. Trump ka shkaktuar shqetësim të mëtejshëm brenda NATO-s, pasi sugjeroi se një njoftim për tërheqjen e 5,000 trupave nga Gjermania ishte vetëm fillimi.

“Ne do të zvogëlojmë shumë. Dhe po zvogëlojmë shumë më tepër se 5,000,” u tha presidenti amerikan gazetarëve në Florida.

SHBA-të njoftuan zvogëlimin e numrit të trupave në aleatin kryesor të NATO-s pasi Friedrich Merz, kancelari gjerman, tha se Irani po “poshtëronte” SHBA-në përmes bllokadës së furnizimeve me naftë.

Vërejtjet e z. Merz çuan në një përgjigje të zemëruar nga z. Trump, i cili është grindur me disa aleatë evropianë që nga fillimi i luftës.